Uçuş tazminatı: Hangi durumda doğar, ne kadar alınır?
Uçuş iptali, uzun gecikme (rötar) veya uçağa kabul edilmeme gibi durumlarda yolcuların maddi hakları doğabilir. Aşağıdaki rehber; hangi senaryoda tazminat hakkı doğduğunu, mesafeye göre tutarları ve hızlı kontrol yöntemini tek sayfada toplar.
Rötar (gecikme)
Teknik/operasyonel sebeplerle varışa 3+ saat gecikme varsa tazminat gündeme gelebilir.
İptal
İptal bildirimi geç yapıldıysa ve uygun alternatif sunulmadıysa tazminat doğabilir.
Uçağa kabul edilmeme
Overbooking gibi sebeplerle iraden dışında uçağa alınmadıysan tazminat hakkı doğar.
Tazminat tutarları mevzuatta Avro olarak tanımlanır; ödeme yapıldığında Türk Lirası karşılığı
hesaplanırken ilgili kur esas alınır. (Aşağıdaki tabloda tutarlar “Avro” olarak gösterilmiştir.)
Tazminat tutarları (mesafeye göre)
Tablo
Mesafe hesabında “planlanan son varış noktası” esas alınır ve genellikle büyük çember (kuş uçuşu) mantığı kullanılır.
| Uçuş türü / mesafe | Tazminat | Örnek |
|---|---|---|
| Yurt içi uçuşlar | 100 € | Örn: İstanbul–Ankara |
| Yurt dışı – 1500 km ve altı | 250 € | Örn: İstanbul–Atina |
| Yurt dışı – 1500–3500 km | 400 € | Örn: İstanbul–Berlin |
| Yurt dışı – 3500 km üzeri | 600 € | Örn: İstanbul–New York |
Alternatif uçuş verildiyse tazminat %50 düşer mi? Önemli
Bazı senaryolarda havayolu, yolcuyu alternatif uçuşla son varış noktasına ulaştırmayı teklif edebilir.
Eğer alternatif uçuşun varış zamanı; planlanan varış zamanını
1500 km ve altı için 2 saat,
1500–3500 km için 3 saat,
3500 km üzeri için 4 saat
aşmıyorsa, tazminat %50 oranında azaltılabilir.
En çok kaçırılan detay: “Gecikme süresi” çoğu zaman kalkışa göre değil, son varışta kapının açıldığı ana göre yorumlanır.
Hangi durumda tazminat hakkı doğar?
Kılavuz
1) Uçuş rötar yaptıysa (gecikme) Rötar
Varışa 3 saat ve üzeri gecikme söz konusuysa ve gecikme teknik/operasyonel sebeplerle oluştuysa
tazminat gündeme gelebilir. Hava şartları, güvenlik riski, hava trafik kısıtlaması gibi
olağanüstü hâller iddiasında ise olayın detayına göre değerlendirme gerekir.
İpucu: “Rötar”ın kalkış saatindeki gecikmesi değil, son varış noktasına kaç saat geç ulaştığın belirleyicidir.
2) Uçuş iptal edildiyse İptal
İptalde en kritik konu ne kadar önce haber verildiği ve hangi alternatifin sunulduğudur.
Genel çerçeve şu şekilde özetlenebilir:
- 14 gün ve daha önce iptal bildirildiyse: çoğu durumda tazminat doğmayabilir.
- 7–14 gün kala bildirildiyse: belirli saat sınırları içinde alternatif sunulursa tazminat doğmayabilir.
- 7 günden az kala bildirildiyse: saat sınırları içinde alternatif sunulmadıysa tazminat doğabilir.
Pratik: İptalde havayolunun “alternatif uçuş” teklifini, kalkış/varış saatlerini ve bildirimin tarihini mutlaka sakla.
3) Uçağa iraden dışında kabul edilmediysen Denied boarding
Overbooking gibi nedenlerle rezervasyonun onaylı olmasına rağmen ve
kendi isteğin dışında uçağa alınmadıysan tazminat hakkı doğar.
Havayolu önce “gönüllü” arayabilir; gönüllü olarak feragat etmeyi düşünüyorsan,
teklif edilen koşulları yazılı istemek her zaman daha güvenlidir.